Fauna



*) De te downloaden bestanden kunt u bekijken met Adobe Acrobat Reader. Wanneer u dit programma niet heeft, kunt u dit hier gratis downloaden.

Artikelen
Caroline Elfferich schrijft regelmatig artikelen over natuurbeleving in en rondom Pijnacker voor de Telstar en ons eigen blad “de Verderkijker”. Haar artikelen over planten zijn te vinden op de pagina Flora. Hieronder staan artikelen over dieren die zij sinds 2004 heeft geschreven:

- Wat knaagt er aan de tuinplanten: Klik hier om te downloaden
- Adviezen voor bestrijding lapsnuitkevers: Klik hier om te downloaden
- De kikkerkelder: Klik hier om te downloaden
- Zoetwaterkreeften: Klik hier om te downloaden
- Exotische wants in Pijnacker: Klik hier om te downloaden
- Muskusratten: Klik hier om te downloaden
- Hooiwagens: Klik hier om te downloaden
- Acrobatische paring: Klik hier om te downloaden
- Slakje eenoog Klik hier om te downloaden
- Onbekend zoogdier in de tuin: Klik hier om te downloaden
- Over kruisspinnen en spinnenwebben: Klik hier om te downloaden
- Hapjes uit de hertshooi: Klik hier om te downloaden
- Gallen op het Chinees klokje: Klik hier om te downloaden
- Roofwantsen in Pijnacker: Klik hier om te downloaden
- Pinguïn op lantaarnpaal: Klik hier om te downloaden
- Vogelnest met ongewone bewoner: Klik hier om te downloaden
- Lange dunne worm in conifeer: Klik hier om te downloaden
- Grote insecten in Delfgauw: Klik hier om te downloaden
- Ganzen in Pijnacker: Klik hier om te downloaden
- Overvliegende zwartkopmeeuwen: Klik hier om te downloaden
- Een kanjer van een kever: Klik hier om te downloaden
- Kraaien in Klapwijk: Klik hier om te downloaden
- Oeverzwaluwwand in Rietlanden succesvol: Klik hier om te downloaden
- Slakken zoeken voor megalab: Klik hier om te downloaden
- Een groene verrassing: Klik hier om te downloaden
- Egels in de bebouwde kom: Klik hier om te downloaden
- Eikels!: Klik hier om te downloaden
- IJsvogels houden niet van ijs: Klik hier om te downloaden
- Doolhofspinnen in de heg: Klik hier om te downloaden
- Griel in Pijnacker: Klik hier om te downloaden
- Kikkerdril op straat: Klik hier om te downloaden
- Krabben en kreeften: Klik hier om te downloaden
- Muizen in de blokhut: Klik hier om te downloaden
- Slaapplaatstelling van kauwtjes: Klik hier om te downloaden
- Wandelend zand: Klik hier om te downloaden
- Boktor in bamboebed: Klik hier om te downloaden
- Witte reigers in het weiland: Klik hier om te downloaden
- Spitskopjes kijken met Michel: Klik hier om te downloaden
- Suprise-ei: Klik hier om te downloaden
- Rupsen in de kool: Klik hier om te downloaden
- Wit met zwarte merel: Klik hier om te downloaden
- Koninklijke bruidsvlucht: Klik hier om te downloaden
- Trillende spinnen: Klik hier om te downloaden
- Oeverzwaluwen in Pijnacker-Zuid: Klik hier om te downloaden
- Zweefvliegen in het Krekengebied: Klik hier om te downloaden
- Kruisspinmannetjes in actie: Klik hier om te downloaden
- Minisprinkhaantjes in de tuin: Klik hier om te downloaden
- Spitsmuizen tussen de huizen: Klik hier om te downloaden
- Gekwaak van groene kikkers: Klik hier om te downloaden
- Kikkers in Klapwijk: Klik hier om te downloaden
- Gehakkelde aurelia: Klik hier om te downloaden
- Overwinterende lieveheersbeestjes 2007: Klik hier om te downloaden
- De heggenmus zingt: Klik hier om te downloaden
- Uilen in Pijnacker: Klik hier om te downloaden
- Vreemde vliegjes: Klik hier om te downloaden
- Opvliegende eend: Klik hier om te downloaden
- Vliegensvlugge vogeljager: Klik hier om te downloaden
- De lollorosso rups: Klik hier om te downloaden
- Purperreiger: Klik hier om te downloaden
- Egoïsme bij dieren: Klik hier om te downloaden
- Woerd zoekt vrouw: Klik hier om te downloaden
- Kolibrivlinders: Klik hier om te downloaden
- Vleermuizen tellen tussen Delft en Klapwijk: Klik hier om te downloaden
- Muizen van Minetje: Klik hier om te downloaden
- Nachtelijk gefladder: Klik hier om te downloaden
- Uitgeputte fitis: Klik hier om te downloaden
- Weiland vol zand: Klik hier om te downloaden
- Lichtmast als klankkast: Klik hier om te downloaden
- Kikker in de keuken: Klik hier om te downloaden
- Een huiszwaluw van klei: Klik hier om te downloaden
- Huiszwaluwen aan de dwarskade: Klik hier om te downloaden
- Ongewone wintergasten: Klik hier om te downloaden
- Grote gele kwikstaart: Klik hier om te downloaden
- Overwinterende lieveheersbeestjes: Klik hier om te downloaden
- In de bonen: Klik hier om te downloaden
- Visjes op het droge: Klik hier om te downloaden
- Gele mieren: Klik hier om te downloaden
- Overstekend wild: Klik hier om te downloaden
- Zilvermeeuw: Klik hier om te downloaden
- Dode mollen: Klik hier om te downloaden
- Zoute steltjes: Klik hier om te downloaden
- Zwart-witte zwaluwen: Klik hier om te downloaden
- Nijlgans zoekt het hogerop: Klik hier om te downloaden
- Pluizige luizen: Klik hier om te downloaden
- Kevers in de kievitsbloemen: Klik hier om te downloaden
- Pittenpoepers: Klik hier om te downloaden
- Tortels in de tuin: Klik hier om te downloaden
- Parkieten in Pijnacker: Klik hier om te downloaden
- Nonnetjes in de sloot: Klik hier om te downloaden
- Het kleinste vogeltje: Klik hier om te downloaden
- Menu van de merel: Klik hier om te downloaden
- Let op Lieveheersbeestjes: Klik hier om te downloaden
- Koolmezen: Klik hier om te downloaden

Overige artikelen over fauna:
- Vogeltrek tellen in Pijnacker: Klik hier om te downloaden
- Voorjaarstrek vogels: Klik hier om te downloaden


NMP realiseert nieuwe vogelkijktoren met uitzicht op de plassen en weidegebieden ten zuiden van de N470 tussen Pijnacker en Delfgauw

Zo’n 3 jaar geleden nam de Vereniging voor Natuur- en Milieubescherming Pijnacker (NMP) de beslissing om langs de nieuw aangelegde provinciale weg N470 nabij het plasdrasgebied en de eendenkooi een vogelkijkscherm te plaatsen. Het plasdrasgebied is onderdeel van de natuurcompensatie die we hadden bedongen in ruil voor de vernietiging van het veenweidegebied op de plek waar nu Keizershof wordt gebouwd. We hebben voor het kijkscherm bij Vogelbescherming Nederland een subsidie aangevraagd en ook zeer snel ontvangen. Naderhand is besloten om, gelet op negatieve ervaringen elders in Pijnacker en de situatie ter plaatse, te kiezen voor een stalen kijktoren die “‘hufterproof” zou zijn. Als voorbeeld gold de kijktoren langs de Ackerdijkseweg.

Het perceel waarop de toren zou moeten komen is eigendom van de provincie Zuid-Holland. NMP vroeg toestemming van de provincie voor de plaatsing van de toren. We kregen die toestemming maar moesten contractueel jaarlijks als huur € 1000,- betalen. We hebben de provincie laten weten dat we als kleine vereniging met beperkte middelen dat niet konden opbrengen. Vervolgens kregen we een huurcontract aangeboden waarbij we voor het bedrag van €1,- een zeer groot perceel in huur en onderhoud kregen. NMP moest zorg dragen voor het beheer van de grond en moest de omliggende sloot onderhouden en de waterschapskosten daarvoor betalen. NMP heeft ook tegen deze constructie vanwege de lasten bezwaar gemaakt. Tenslotte is met de provincie besproken hoe dan toch tot een bevredigende oplossing zou kunnen worden gekomen. Het betreffende perceel waarop de toren zou worden gebouwd is uiteindelijk in beheer gebracht van het Recreatieschap Dobbeplas. Het recreatieschap beheert ook het plasdrasgebied. De NMP kon “om niet” de toren plaatsen.

NMP was uiteraard bijzonder blij met deze oplossing. Diverse gesprekken en vele mailtjes later was alles formeel geregeld. Na ruim 2 jaar had NMP een huurcontract voor de plaatsing van een vogelkijktoren. Vervolgens moest een bouwvergunning worden aangevraagd. Voor het gebied bestond een voorontwerp van een bestemmingsplan, maar dat voorzag niet in de bestemming vogelkijktoren. NMP heeft toen via de inspraakprocedure gedaan gekregen dat de bestemming vogelkijktoren alsnog werd opgenomen in het voorontwerp. Vervolgens is er een ontheffingsprocedure gestart om alsnog de bouwvergunning te kunnen verlenen.

Tijdens de bouwvergunningsprocedure bleek dat de welstandscommissie bezwaren had tegen de uitvoering van de toren. De zichtlijnen moesten verfraaid worden. Tekening aangepast, resultaat een vogelkijktoren met prachtige zichtlijnen. In december 2010 is de bouwvergunning afgegeven en in januari 2011 werd de vergunning onherroepelijk. Ondertussen had constructiebedrijf de Keizer in Pijnacker opdracht voor de bouw gekregen. Op 30 maart 2011 werd de vogelkijktoren geplaatst. NMP is trots op de nieuwe toren en blij dat het uiteindelijk allemaal gelukt is. We hopen dat de kijktoren voor veel mensen een aantrekkelijk uitzicht biedt op de oer-Hollandse natuur en bijbehorende vogels in de Zuidpolder. Interessante waarnemingen kunnen uiteraard worden gemeld op www.nmpijnacker.nl.

De toren is bereikbaar vanuit Pijnacker via de OudeLeedeweg en dan langs het boerenpad gelegen ten zuiden van de N470 en vanuit Delfgauw via de Zuideindseweg en vervolgens ook weer via het boerenpad ten zuiden van de N470.

Overzicht vogelwaarnemingen
Rinse van der Vliet vat ieder half jaar voor de Verderkijker samen welke interessante waarnemingen er in en rond Pijnacker-Nootdorp gedaan zijn.
- Waarnemingen 2010: Klik hier om te downloaden
- Waarnemingen 2009: Klik hier om te downloaden
- Waarnemingen 2008: Klik hier om te downloaden
- Waarnemingen 2e helft 2007: Klik hier om te downloaden
- Waarnemingen 1e helft 2007: Klik hier om te downloaden
- Waarnemingen 2e helft 2006: Klik hier om te downloaden
- Waarnemingen 1e helft 2006: Klik hier om te downloaden
- Waarnemingen 2e helft 2005: Klik hier om te downloaden
- Waarnemingen 1e helft 2005: Klik hier om te downloaden

Opvullen oeverzwaluwwand
In het jaar 2008 is door de gemeente Pijnacker-Nootdorp een kunstmatige oeverzwaluwwand geplaatst in de wijk Rietlanden in Tolhek. De wand bestaat uit circa 21 betonplaten met in elke plaat 9 gaten. Achter de wand is leem gestort, een soort gele zanderige grond, die uitstekend geschikt is om in te graven. De voorkant van de wand grenst aan water. In het voorjaar van 2009, enkele maanden na de voltooiing van de wand, hebben de oeverzwaluwen de nieuwe locatie ontdekt en in juni telden we maar liefst 111 bezette nestholtes. Deze winter zijn de gaten schoongemaakt en gevuld met nieuw zand. Een verslag van de werkzaamheden en de gevolgde aanpak is hier te downloaden:
- Opvullen oeverzwaluwwand: Klik hier om te downloaden

Zelf nestkasten maken
Download eenvoudige bouwtekeneningen voor vier typen nestkasten voor heel verschillende diersoorten:
- Bouwtekening voor mezenkast: Klik hier om te downloaden
- Bouwtekening voor mussenkast: Klik hier om te downloaden
- Bouwtekening voor vleermuiskast: Klik hier om te downloaden
- Bouwtekening voor metselbijenkast: Klik hier om te downloaden

Werkgroep nestkasten (september 2009)
De leden van de werkgroep nestkasten van NMP hebben rond de jaarwisseling weer hun jaarlijkse ronde gemaakt langs de nestkasten die zich in groenstroken en parkjes in Pijnacker bevinden. Van de 36 nestkasten voor koolmezen en pimpelmezen was de helft bebroed. Een normaal resultaat. Er werden 2 nesten met 8 eitjes aangetroffen. Het kan zijn dat de ouders zijn omgekomen of dat zij het lieten afweten door slechte weersomstandigheden of door voedselschaarste. Er waren 3 nestkasten verdwenen. Op die plaatsen zijn nieuwe kasten geplaatst. Verder zijn 3 nestkasten bij de rotonde Europalaan/Oranjelaan weggehaald, omdat een deel van de groenstrook moest verdwijnen voor de nieuwbouwwijk Tuindershof en de ontsluitingsweg daarvoor. Per saldo zijn er nu 33 nestkasten. De klus is geklaard door drie personen. We hopen dat de mezen ook dit jaar de weg naar de nestkasten weer hebben weten te vinden.

We zouden ook graag nestkasten willen ophangen en onderhouden in Klapwijk/Tolhek. We zoeken hiervoor nog een enthousiasteling. We bieden een gezellig groepje. Interesse? Neem contact op met Hans Holtring, tel. (015) 3694347 of e-mail holtring@hetnet.nl

Oproepen (februari 2009)
- KNNV zoekt vrijwilligers voor paddentrek 2009: Klik hier om te downloaden
- KNNV verzamelt middels enquête gegevens over winterdieet Halsbandparkiet: Klik hier om te downloaden
- Vogelbescherming zoekt Stadsvogelwachten: In het kader van de nieuwe stadsvogelcampagne zoekt Vogelbescherming vrijwilligers die in hun stad/dorp contact willen onderhouden met / advies willen leveren aan de gemeente en andere betrokken partijen bij het vormgeven aan of behouden van een vogelvriendelijke gebouwde omgeving. Heb je interesse om dit voor Pijnacker-Nootdorp te gaan doen, laat het ons weten. Voor meer informatie kun je terecht bij birgit.brenninkmeijer@vogelbescherming.nl .

SOVON zoekt uitbreiding voor het nationale stadsvogelmeetnet MUS in 2008
Het Meetnet Urbane Soorten (MUS) is in 2007 in vliegende vaart van start gegaan. In meer dan 360 gebieden werden broedvogels via punttellingen in kaart gebracht. SOVON hoopt het meetnet verder uit te bouwen en is dus op zoek naar extra tellers. De telmethode van MUS is eenvoudig en kost weinig tijd. Toch werden er in 2007 al meteen opmerkelijke resultaten mee behaald. Voor veel stadsvogelsoorten vertonen de MUS-stippenkaarten al een goede gelijkenis met de verspreidingskaarten uit de vorige broedvogelatlas. Nu MUS zijn tweede jaar ingaat, worden misschien de eerste veranderingen al zichtbaar: gaat de Huismus nog verder achteruit? Rukt de Putter verder op? In 2008 zal extra aandacht besteed worden aan een bijzondere stadsvogel: de Scholekster.

Nieuwe tellers zijn van harte welkom; ze kunnen zich voor het broedseizoen 2008 aanmelden via de website (www.sovon.nl , onder Monitoring/Broedvogels, rechtstreeks: www.sovon.nl/default.asp?id=367 ), of contact opnemen met de coördinator (Bram Aarts, MUS@sovon.nl, 024-6848111). Voorwaarde voor deelname is dat men de algemene soorten in bebouwd gebied op zicht en geluid kan herkennen. In heel Nederland zijn meer dan 3000 potentiële MUS-telgebieden, dus er is voldoende keus voor nieuwe deelnemers. Delen van Noord-Holland, Overijssel, Zeeland en Friesland zijn nog opvallend leeg.

Nieuwe kijkhut Ackerdijkse Plassen weer open
De nieuwe kijkhut aan de oostkant van de Ackerdijkse Plassen was lange tijd niet toegankelijk omdat de storm van januari 2007 de rieten afrastering van het toegangspad had omgewaaid. Leden van NMP hebben meegewerkt de reparatie hiervan en verbetering van de toegang tot het pad naar de hut. De kijkhut is gemaakt in een betonnen silo die daar al in het landschap stond en geeft uitzicht op rietlanden een plas midden in het weidegebied dat zich aan de oostkant van de Ackerdijkse Plassen bevindt. De kijkhut is vanaf het fietspad te voet toegankelijk.

Werkgroep nestkasten
De leden van de werkgroep nestkasten van NMP hebben in december 2006 en januari 2007 weer de jaarlijkse ronde gemaakt langs de kasten die zich her en der in de groenstroken of parkjes van Pijnacker bevinden. Voor een verslag zie: Klik hier om te downloaden

Steenuilenproject van Landschapsbeheer Zuid-Holland
“Steenuil onder de pannen” is het steenuilenproject van Landschapsbeheer Zuid-Holland, waarbij het leefgebied van de steenuil verbeterd wordt. Landschapsbeheer Zuid-Holland inventariseert de erven, die in potentie een uilenbiotoop herbergen. Heef u een erf, dat wellicht kan bijdragen aan de steenuilenbiotoop? Neem contact op met Landschapsbeheer Zuid-Holland (0182 683 666) en vraag naar Arjan Gijlstra. Voor meer informatie zie: Klik hier om te downloaden

Nieuw nationaal stadsvogelproject van start: meld u aan!
Dit voorjaar starten SOVON Vogelonderzoek en Vogelbescherming Nederland met een nieuw meetnet voor vogels in bebouwd gebied: MUS (Meetnet Urbane Soorten). Het richt zich op alle soorten broedvogels in steden, dorpen, bedrijventerreinen, parken, volkstuinen en sportterreinen. Er is namelijk te weinig bekend van vogels in het stedelijk gebied, en dat terwijl er steeds meer bebouwing komt en voor steeds meer vogels de stad of het dorp het natuurlijke leefgebied is geworden. Om toch wat meer zicht te krijgen op die stadsvogels heeft SOVON nu een eenvoudig telprogramma opgezet. Bent u geïnteresseerd, of wilt u zich aanmelden voor MUS, surf dan naar: www.sovon.nl/ of neem contact op met de coördinatoren MUS: Bram Aarts en Jan Schoppers (MUS@sovon.nl, 024-6848111). Voor meer informatie zie: Klik hier om te downloaden . N.B. In Pijnacker wordt de wijk Klapwijk al geteld door Peter Elfferich (zie ook verder op deze pagina). Voor andere delen van Pijnacker-Nootdorp zijn nieuwe tellers van harte welkom.

Verslag van de vogelexcursie op 10 december 2006: Klik hier om te downloaden

2006 Jaar van de Veldleeuwerik
Het jaar 2006 is door SOVON Vogelonderzoek Nederland en Vogelbescherming uitgeroepen tot het jaar van de Veldleeuwerik. Deze ooit zo algemene soort staat thans op de rode lijst en loopt een gerede kans om uit grote delen van het land te verdwijnen. In de afgelopen 25 jaar is het aantal broedende Veldleeuweriken afgenomen met 90%. Intensivering van de landbouw en verruiging van duinvegetaties en heidevelden zijn belangrijke oorzaken. In 2006 wordt informatie verzameld over het terreingebruik van de Veldleeuwerik; de gegevens hiervan kunnen bijdragen aan meer kennis en daarmee bijdragen aan een betere toekomst voor de Veldleeuwerik in Nederland. Voor een uitgebreid artikel zie: Klik hier om te downloaden

Dieren in het gemaaltje in de Noordpolder
Caroline Elfferich doet verslag van een bezoek van haar en Gerard de Hoog aan het gemaaltje in de Noordpolder om te inventariseren welke dieren er gebruik van maken: Klik hier om te downloaden

Huiszwaluwen in Pijnacker
Uit inventarisaties blijkt dat het aantal nestelende huiszwaluwen in Pijnacker-Nootdorp de afgelopen 15 sterk is teruggelopen. Caroline Elfferich is op zoek gegaan naar deze vogels en analyseert in bijgaande artikelen samen met een aantal “deskundigen” de ontwikkelingen en mogelijke oorzaken:
- Een huiszwaluw van klei: Klik hier om te downloaden
- Huiszwaluwen aan de dwarskade: Klik hier om te downloaden

Help de huismus
Het is winter en dus weer tijd om de vogels in de tuin bij te voeren. Dit geldt in het bijzonder voor de huismus die het moeilijk heeft in Nederland. Vogelbescherming heeft een speciale pagina met tips voor particulieren om de huismus een handje te helpen, en dan niet alleen in de winter: www.vogelbescherming.nl/content.aspx?cid=1283 .

Broedvogels in Klapwijk
Peter Elfferich heeft in 2004 en 2005 tellingen uitgevoerd van broedvogels in de wijk Klapwijk. Het gebied is geïnventariseerd volgens de methode van het Broedvogel Monitoring Project (BMP) van SOVON Vogelonderzoek Nederland.
- Voor het verslag over 2004 zie: Klik hier om te downloaden
- Voor het verslag over 2005 zie: Klik hier om te downloaden

Slootbewoners gered op bouwlocatie Keizershof
Mede op advies van NMP heeft de gemeente beschermde diersoorten laten wegvangen uit de sloten op de bouwlocatie voor de nieuwe wijk Keizershof en uit laten zetten in aangrenzende gebieden. Caroline Elfferich nam een kijkje: Klik hier om te downloaden

Rode lijst
De nieuwe Rode Lijst van bedreigde broedvogels laat negatieve maar ook positieve ontwikkelingen zien. Voor een samenvatting hiervan zie: Klik hier om te downloaden

Nestkasten voor mussen
Het gaat slecht met de mussen in Nederland. We kunnen mussen helpen door te zorgen voor meer voedselaanbod, bijvoorbeeld door een gedeelte van uw tuin wat “rommelig” te houden met kruiden en onkruiden en met dichte struiken en heggen of door regelmatig wat broodkruimels strooien. Maar minstens zo belangrijk is het aanbieden van nestgelegenheid. De ruimte onder de dakpannen toegankelijk maken is goed, maar nestkasten ophangen is een goed alternatief. Voor een bouwinstructie zie: Klik hier om te downloaden

Plan Natuurmonumenten voor uitbreiden kijkvoorzieningen Ackerdijkse Plassen
Het reservaat Ackerdijkse Plassen is bekend om zijn grote rijkdom aan vogelsoorten (zie ook de pagina Natuurgebieden onder de knop Natuur & Milieu). In 2003 kwamen er 115 soorten vogels tot broeden. Daarnaast is het gebied landschappelijk zeer aantrekkelijk en waardevol (o.a. goed herkenbare kreekruggen en een zeer oud verkavelingpatroon). In verband met deze waarden is het gebied niet vrij toegankelijk. Wel is het mogelijk om vogels te kijken vanaf de fietspaden om het gebied heen. Daarnaast is er sinds enige jaren aan de noordkant een vogelkijkhut met uitzicht op een van de plassen en de kolonies Aalscholvers en Blauwe reigers die daar broeden. Natuurmonumenten, de beheerder van het gebied, heeft in 2003 een plan opgesteld om het aantal kijkvoorzieningen uit te breiden en de bestaande voorzieningen te verbeteren. Inmiddels is er bij de Oude Leescheplas aan de noordkant een uitkijktoren gerealiseerd. Maar er zijn meer zaken in voorbereiding die het gebied aantrekkelijker gaan maken voor natuurliefhebbers. Deze staan beschreven in een samenvatting van het plan: Klik hier om te downloaden