Verslag Excursie Groenzoom 14 april 2019

Het was koud vannacht en het gras deze ochtend wit berijpt. Met de handschoenen aan en muts op verzamelen we bij het uitkijkplatform aan het Terpenpad. Met 23 mensen voldoende animo om de natuur in te trekken onder begeleiding van Groenzoom beheerder Cor Noorman. Cor start de excursie met de status van de Groenzoom waarbij duidelijk wordt dat vanaf 2010, toen het gebied werd ingericht, we te maken hebben met een voedingsrijke bodem. Hierdoor bestaat nu een wat eenzijdige begroeiing en wordt momenteel gewerkt aan het verarmen van het gebied zodat het kruidenrijker wordt en daarmee de diversiteit toe zal nemen aan insecten. We lopen vervolgens eerst naar de vlinder idylle een kleine kilometer verderop. Geen vlinder of insect te zien door de kou. Wel ganzen die hier grazen en Cor vertelt over de ganzenpopulatie in het totale gebied die verstorend werkt op vele gebieden. Waar ganzen voorheen alleen in de winter hier waren, blijven deze nu hier als standvogel en gaan tot broeden over. Zo blijkt de Canadese gans een agressieve onruststoker die weidevogels verstoord. Ook in de vlinderidylle begrazen ze de vegetatie wat natuurlijk niet helpt om hier volop vlinders te krijgen. Cor vertelt over de huidige methode om de populatie ganzen terug te brengen namelijk de eieren aanprikken. Op termijn moet blijken wat dit oplevert.

We lopen door naar de eerste ondiepe plas waar we het geluk hebben dat er veel valt te zien. Een Kluut is bezig met een nest te maken. Plots vliegt een grote groep Grutto’s langs ons met witte onderkant van de vleugels en daalt neer in de plas. Een genot om te zien en het enthousiasme van Cor en de groep is te proeven. Hij vertelt dat er maar liefst 83 Kieviten broeden op het stuk gras naast de plas. Dat lijkt prima maar wat werkelijk telt zijn het aantal jongen dat werkelijk groot wordt maar dat valt bij weidevogels nogal tegen. De verstoring is een factor maar nog belangrijker is het ontbreken aan insecten om de jongen te voeren. Insecten blijken de laatste jaren snel af te nemen door diverse oorzaken zoals een monotoon landschap waar met pesticiden en insecticiden intensief akkerbouw en veeteelt wordt bedreven en insecten geen bestaansrecht hebben. Deze enorme verstoring in het ecosysteem kan er voor zorgen dat wij op termijn geen voedingsgewassen meer hebben door gebrek aan bestuiving. We worden tijdens deze excursie met de neus op de harde feiten gedrukt en begrijpen beter waar natuur en milieuclubjes als NMP voor nodig zijn om bij overheden aan te dringen op beter ecologisch beleid.

Grutto (foto Gerard de Hoog)

We lopen door langs de grote plas en zien een rosse stekelstaart eend. “Rosse” verwijst hierbij naar de rode gloed van het verenpak van het mannetje wanneer de zon er op schijnt. Deze soort is een exoot en zou kruisen met de witoog eend. De laatste komt in Nederland niet voor en we hoeven ons hiervoor dus geen zorgen te maken. We lopen door en zien in de rietkragen diverse vogels met opvallend veel rietgorzen maar ook een paar blauwborsten. Eén ervan steelt de show stilzittend hoog in het riet en we kunnen volop genieten van deze prachtige vogel. Ook horen we op de achtergrond steeds een snor. Volgens Cor komt deze benaming van het geluid van een snorrende naaimachine. Rietzangers laten zich ook volop horen. Het is nog net te vroeg voor de kleine karekiet maar met het huidige vogel bestand zijn we heel tevreden. We zien zelfs de eerste oeverzwaluw langs vliegen.

Rosse Stekelstaart (foto Jan Leen Bos)

Weer een stuk verder zien we vrij dichtbij een paar kievit mannen in vol ornaat pronken voor een vrouwtje. Een luchtgevecht volgt. De zon begint net de schijnen en met de zon erop een schitterend gezicht.

We zien nog een zilverreiger in de ondiepe plas staan. Cor vertelt dat de grote opkomst van de zilverreiger in Nederland het gevolg is van de klimaatverandering. Voorheen alleen in Mediterrane landen maar nu gevestigd en broedend in Nederland. We worden nog verrast door twee paartjes geoord futen. Voor de liefhebbers in de groep een feest. Zelfs Cor wordt hiervan enthousiast.

Cor sluit de excursie af met de wilde eend waar het niet goed mee gaat. Het blijkt nog onduidelijk waarom dit is. Waar de krakeend sterk opkomt op de plek waar de wilde eend domineerde zien we de wilde eend juist verdwijnen. En kenners weten niet hoe het zit.

Ondanks de natte neuzen en koude vingers hebben we enorm genoten van de natuur en hebben veel gezien en gehoord van een enorme kenner en bedanken Cor Noorman voor zijn deskundige en verhalende begeleiding. En toen brak de zon definitief door en konden we opwarmen.

Na afloop melden zich uit de groep nog drie nieuwe leden bij NMP aan. Het was weer genieten en kijken uit naar een volgende keer!

Bernard Nanninga