Jaarverslag 2016

Jaarverslag 2016

Hieronder treft u weer het gebruikelijke jaaroverzicht van bestuurlijke en natuurlijke zaken, waar NMP het zich afgelopen jaar mee bezig gehouden heeft. 2016 was een wat rustiger jaar dan 2015, deels omdat er minder speelde en deels door tijdgebrek bij verschillende bestuursleden. Desalniettemin hebben we een behoorlijk aantal overleggen gehad met de gemeente en verschillende gebiedsbeheerders en hebben we actief in een aantal overlegorganen meegedraaid. Er is een zeer succesvolle vogelcursus voor beginners georganiseerd, met een aantal excursies, er wordt nog steeds in de natuur gewerkt, en er is een nieuwe website gerealiseerd. Een punt van zorg blijft nog steeds het beperkte aantal actieve leden. Oproepen in de Verderkijker voor vrijwilligers leveren nauwelijks tot geen reacties op.

Organisatie van NMP in 2016

Ons bestuur bestond in 2016 wederom uit zes mensen. Richard Smokers heeft zijn rol als voorzitter voortgezet. Daarnaast heeft hij de website (enigszins) bijgehouden, af en toe wat nieuwsbrieven verstuurd en deelgenomen aan vergaderingen van het Milieuplatform. Cees Kerkhof is onze secretaris en leidt de werkgroep Waterkwaliteit. Teake Stavenga is penningmeester. Gerard de Hoog is algemeen bestuurslid, coördineert de buitenwerkzaamheden en het landschapsonderhoud en neemt deel aan een aantal overleggroepen. Bert van den Braak en Cora Cox zijn eveneens algemeen bestuurslid. Bert maakt notulen van de bestuursvergaderingen en werkt mee in de zaterdaggroep in Ackerdijk. Cora doet publiciteit en voorlichting, vooral door cursussen en haar creatieve inbreng bij de informatiestands. Het bestuur vergaderde in 2016 9 keer en de ALV was op zaterdag 5 maart in Ackerdijk.

20161224 zagen ackerdijk (4)De werkgroep Landschapsonderhoud, onder regie van Gerard de Hoog, bestaat uit een tiental mensen die bijna elke zaterdagmiddag in Ackerdijk natuuronderhoud uitvoert. In het winterseizoen wordt er ook een aantal keren op andere plekken gewerkt.

Cora Cox en Caroline Elfferich vormen de werkgroep Natuur in eigen omgeving. Deze werkgroep organiseerde afgelopen jaar een vogelcursus.

Cees Kerkhof en Lieke Smits vormen de werkgroep Waterkwaliteit. Belangrijkste aandachtspunt zijn de ontwikkelingen in de Zuidpolder wanneer water uit het Oostland via de nieuw aangelegde bypass door deze polder gaat stromen.

De werkgroep Nestkasten, onder leiding van Hans Holtring, onderhoudt de nestkasten die overal in onze gemeente zijn opgehangen. Deze worden jaarlijks gecheckt op gebruik, schoongemaakt en indien nodig gerepareerd of vervangen.

Marleen Lekkerkerk doet de redactie van de Verderkijker, die ook in 2016 vier maal is verschenen. Het is sinds 2014 ook mogelijk om de Verderkijker digitaal in plaats van op papier te ontvangen. Hier maken steeds meer leden gebruik van.

Leden

Ons ledenaantal was op 31 december 2016 371, zes meer dan vorig jaar. Mede door de vogelcursus, de Bieslanddagen en onze stand bij de opening van de Groenzoom hebben we weer een aantal nieuwe leden kunnen bijschrijven. Mensen die hun lidmaatschap niet betalen, moeten we als lid uitschrijven, maar dat kwam dit jaar slechts eenmaal voor. Ook zijn een paar leden overleden of verhuisd. Alles bij elkaar is het ledenaantal in 2016 dus licht gestegen.

Overleg

Om onze doelstellingen te bereiken nemen we deel aan verschillende overlegstructuren. Natuurlijk om de belangen van u als natuurliefhebber te vertegenwoordigen, maar ook om in samenwerking met de deelnemende partijen, tot constructieve oplossingen te komen op het gebied van natuur en milieu. Onze belangrijkste gesprekspartner is de gemeente Pijnacker-Nootdorp. Wethouders, raadsleden en ambtenaren spreken we in verschillende fora. Daarnaast zitten we in verschillende regionale overlegorganen en hebben we contact met gebiedsbeheerders.

Wethouder van Staalduine

Op 7 maart hebben Gerard de Hoog en Richard Smokers overleg gehad met wethouder Jaap van Staalduine en gemeenteambtenaar Sieward Tichelaar. Dit periodieke overleg is onderdeel van de afspraken die in 2003 in het convenant Ecologie Pijnacker-Zuid tussen de gemeente Pijnacker-Nootdorp en NMP zijn vastgelegd. We hebben het over een tiental onderwerpen gehad, waaronder de Groenzoom, de rotonde Komkommerweg / N470, de toekomst van het Recreatieschap Dobbeplas, de Zuidpolder, en windmolens.

Komkommerweg

Gerard de Hoog en Richard Smokers hebben op 2 maart een overleg gehad met de projectleider van de gemeente voor de verlengde Komkommerweg, Ruud Spronk, en mensen van het ecologisch bureau dat opdracht heeft gekregen om de groene inrichting van (gebieden langs) de weg en de aansluiting op de N470 vorm te geven. Het ecologisch bureau heeft eerste schetsen gepresenteerd.

DSC00040Tot begin 2016 stond de provincie op het standpunt dat de rotonde Keijzershof-Oude Leede moest worden opgeheven bij aanleg van de nieuwe rotonde Komkommerweg. Samen met de Bewonersvereniging Oude Leede hebben we actie ondernomen om de gemeentelijke en provinciale politiek ervan te overtuigen dat dit in meerdere opzichten een slecht plan was. Op 23 maart bereikte ons middels een brief van wethouder Melzer het heuglijke nieuws dat gemeente en provincie hebben afgesproken dat de rotonde Keijzershof-Oude Leede in ieder geval drie jaar behouden blijft. Gedurende die tijd gaan gemeente en provincie de doorstroming op de N470 monitoren om te meten welke effecten de nieuwe rotonde Komkommerweg heeft op doorstroming en veiligheid. Op basis daarvan zal dan een definitief besluit worden genomen.

FES – Oostland

Op 1 september heeft de gemeente Pijnacker-Nootdorp ons en andere betrokken belangenorganisaties bijgepraat over de plannen voor enkele gebieden in de Oude Polder, ten oosten van Pijnacker en langs de Duikersloot in Klapwijk.

Ruijven

Sinds 1 januari 2016 is de gemeente Pijnacker-Nootdorp eigenaar van het recreatiegebied Ruijven. De gemeente heeft aangegeven dat zij het gebied interessanter wil maken voor recreanten. Daarnaast heeft het hoogheemraadschap aangegeven een extra noodwaterberging te willen maken in het zuidelijk deel van Ruijven tegen de Ackerdijkseweg aan. De gemeente heeft twee brainstormsessies met omwonenden en belanghebbenden georganiseerd. Namens NMP hebben Gerard de Hoog en Cees Kerkhof hieraan deelgenomen.

Deel van het plan is ook een fietspad vanaf de Wilgenweg naar Ruijven en van daaruit aansluitend op het fietspad in het industrieterrein Ruijven. Dit om het fietsverkeer vanuit de Oude Leede de mogelijkheid te geven de drukke en smalle Zuideindseweg te mijden. Vanuit de gemeente is de wens geuit om in het noordelijk deel van Ruijven de mogelijkheid te scheppen voor meer intensieve recreatie met daarbij, via particulier initiatief, de mogelijkheid tot het vestigen van horeca. Het zuidelijk deel krijgt slechts een paar wandelpaden en is bedoeld voor extensieve recreatie.

Keijzershof

Namens NMP heeft Gerard de Hoog een paar maal per jaar overleg met de betrokken ambtenaren bij de wijk Keijzershof. Hierbij worden de vorderingen en de op stapel staande werkzaamheden voor de komende tijd besproken. Regelmatig kan hierbij sturend worden opgetreden als er mogelijke nadelen voor flora en fauna dreigen. Een verheugend bericht van dit front is dat de gemeente heeft besloten om de plas van Van Buijsen niet aan te tasten en in de huidige vorm te laten bestaan. De huizen die aan de kant van de plas gebouwd gaan worden, krijgen geen tuin tot aan het water. Er komt een openbaar wandelpad tussen.

Milieuplatform

Het Milieuplatform is een adviesorgaan van het College van B&W, onder voorzitterschap van de heer Paul Clabbers, waaraan een aantal organisaties deelnemen waaronder NMP. Afgelopen jaar zijn er geen reguliere vergaderingen geweest. Wel is verschillende keren met de gemeente overlegd over de Visie Duurzame mobiliteit en bijbehorende Uitvoeringsprogramma en Uitvoeringsagenda waarin acties voor de kortere en langere termijn zijn vastgelegd. Daarnaast zijn ad hoc reacties van het Milieuplatform geformuleerd op verschillende (ontwerp)bestemmingsplannen.

Groenzoom

Nadat, officieel per 1 januari 2016, de Groenzoom is overgedragen aan de beheerder BTL/Punt bv is er een gebruikersplatform opgericht om de betrokkenheid van de gebruikers te vergroten. Daarnaast kan het gebruikersplatform, gevraagd en ongevraagd, adviezen geven aan de beheerder en de gemeenten Pijnacker-Nootdorp en Lansingerland. Het platform bestaat uit 12 leden onder voorzitterschap van voormalig wethouder van Pijnacker-Nootdorp Kees van der Kraan. Het platform is verdeeld in een aantal werkgroepen te weten: natuur, georganiseerde sport, ongeorganiseerde sport, PR, en overige. Namens NMP heeft Gerard de Hoog zitting in de werkgroep natuur.

Inmiddels is de algemene vergadering van de gebruikersgroep 3 maal bijeengeweest en hebben de werkgroepen ook een aantal bijeenkomsten gehad. De werkgroep natuur is bij elkaar 4 maal bijeen geweest waarbij bij 2 bijeenkomsten ook de beheerder aanwezig was. Het zwaartepunt van de bijeenkomsten van de werkgroep natuur lag hierbij op het beheer van de Bergboezem, een onderdeel van de Groenzoom. Met name het uitgiftebeleid van het te verpachten grasland en het beleid ten aanzien van het peilbeheer zijn uitgebreid met de beheerder besproken.

De Groene Keijzer

Op 21 januari hebben Gerard de Hoog en Richard Smokers gesproken met de Dienst Groenservice Zuid-Holland (GZH). GZH heeft voor het beheer van de compensatiegebieden (“de Groene Keijzer”) in de Zuidpolder een gedetailleerd en gedegen beheerplan uitgewerkt. Dat plan hebben we besproken, als ook de mogelijke consequenties van de voorgenomen opheffing van GZH. Inmiddels zijn de gebieden die onder GZH vielen overgegaan naar de gemeente Pijnacker-Nootdorp, die het beheer ondergebracht heeft bij Staatsbosbeheer. We hopen de komende jaren de goede werkrelatie rondom de compensatiegebieden ook met Staatsbosbeheer voort te zetten. We hebben daar in ieder geval te maken met dezelfde medewerker als voorheen, René Vliem.

In april – dus in de broedtijd – is er in opdracht van Groenservice compensatiegebied_fotoZuid-Holland (GZH) gemaaid op kades en sommige percelen in het compensatiegebied De Groene Keijzer. Er geldt voor deze percelen een uitgestelde maaidatum van 1 juli. Dit vroege maaien is door de GZH echter in goed overleg met NMP uitgevoerd. Steeds vòòr het maaien is er gecontroleerd op broedvogels en zijn de gevonden nesten gemarkeerd. Het maaien was nodig voor het uiteindelijk behalen van compensatiedoelen (het vergroten van de aantallen broedende weidevogels van meer soorten in de Zuidpolder). Als gevolg van bij de aanleg gemaakte fouten (het dumpen van heel veel overtollige grond van de aanleg van de N470) bevat de grond, die gebruikt is voor het ophogen en verstevigen van de dijken, veel zaad van zuring. De afgelopen jaren ontstond daardoor al vroeg in het voorjaar een hoge dichte begroeiing van zuring die de kades ongeschikt maakt voor broedende weidevogels. Daarnaast zijn er ook vrijwel geen andere soorten vogels die in de zuring begroeiing broeden. Over het maaien ontstond veel ophef. Een oplettende vogelaar had het, na het aan ons gemeld te hebben maar zonder ons antwoord af te wachten, ook gemeld aan allerlei handhavende instanties en aan de fractie van de Partij voor de Dieren (PvdD) in de Provinciale Staten, die daarop kritische vragen heeft gesteld aan de verantwoordelijke gedeputeerde. Een en ander heeft er toe geleid dat een derde maaironde door GZH werd afgeblazen, omdat zij eerst duidelijkheid wilde hebben over formele toestemming. We hebben gedeputeerde dhr. Weber een brief gestuurd met een uitgebreide toelichting. Omdat de geplande derde maaironde opgeschort werd, is de zuring toch in het zaad geschoten. Om tegen te gaan dat dit zaad in de bodem zou komen is er, na 1 juli, gemaaid met maai-zuigmachines. Dit heeft veel extra geld gekost.

Naderhand hebben de controlerende instanties aangegeven dat we wel de juiste werkwijze hebben gevolgd.

Groot onderhoud N470

Op 8 juni hebben Gerard de Hoog en Richard Smokers gesproken met Sander van Vliet, de projectleider die verantwoordelijk is voor de voorbereiding van het op handen zijnde groot onderhoud van de N470. De provincie wil de weg CO2-neutraal maken en heeft de ambitie om bij dit onderhoud een aantal maatregelen te realiseren op het gebied van duurzaamheid, duurzame energieopwekking en verbetering van natuurwaarden. We hebben onze visie gegeven op een aantal ideeën. De projectleider heeft aangegeven dat het de bedoeling is een klankbordgroep in te richten. In het gesprek is ook duidelijk geworden dat uitbreiding van de wegcapaciteit naar 2×2-baans niet aan de orde is.

Buytenhout Tafel in oprichting

Richard Smokers is namens NMP is sinds begin 2016 betrokken bij de oprichting van de Buytenhout Tafel. Dit is een initiatief van een groep bij het gebied Buytenhout-west betrokken groene ondernemers, bewoners en groene belangenorganisaties met als doel om een plek te creëren waar betrokken belanghebbenden uit het gebied elkaar vinden voor het ontwikkelen en afstemmen van nieuwe lokale initiatieven en het smeden van samenwerkingsverbanden voor de uitvoering ervan. Als eerste activiteit wil de Buytenhout Tafel een gesprekspartner zijn voor de gemeenten Delft en Pijnacker-Nootdorp bij de ontwikkeling van een Omgevingsvisie voor het gebied in het kader van de nieuwe Omgevingswet.

Hoogheemraadschap

In het Jaarverslag van 2015 hebben wij melding gemaakt van onze gesprekken met medewerkers van het Hoogheemraadschap van Delfland m.b.t. de kwaliteit van het water dat door de nieuwe bypass in de Zuidpolder van Delfgauw gaat stromen. Het is de bedoeling dat water uit het Oostland-gebied door de bypass gaat stromen. O.a. uit metingen van het Hoogheemraadschap in andere gebieden blijkt steeds weer dat het water in tuinbouwgebieden sterk vervuild is met meststoffen en gewasbeschermingsmiddelen. Het Hoogheemraadschap heeft ons toegezegd om oriënterende waterkwaliteitsmetingen uit te voeren zowel voor nulsituatie als in de nieuwe situatie.

DSC00037Inmiddels hebben wij begrepen dat de metingen zijn verricht en dat het Hoogheemraadschap nu werkt aan de rapportage van de meetgegevens. Wij verwachten de rapportage in januari 2017.

Wij hebben ook gesprekken gevoerd met Joke Verplanke. Joke is namens de partij “Water Natuurlijk” lid van de commissie “Chemische Waterkwaliteit” van het Hoogheemraadschap van Delfland. Zij gaat nu in het College van het Hoogheemraadschap vragen stellen over de uitvoering van deze metingen en de rapportage hierover.

Naar aanleiding van een oproep in de Verderkijker heeft Lieke Smits zich aangemeld als vrijwilliger om het bestuur te ondersteunen bij het dossier Waterkwaliteit Zuidpolder en het overleg daarover met het Hoogheemraadschap van Delfland. In eerste instantie gaat het om het uitzoeken van de van toepassing zijnde Europese en Nederlandse wetgeving en welke vragen moeten worden gesteld om Delfland scherp te houden bij het nakomen van de gedane toezeggingen. Ook is extra kennis nodig om de rapporten die we van het Hoogheemraadschap krijgen goed te kunnen beoordelen.

Inspraak

Groene Buffer Delfgauw

NMP heeft in augustus een inspraakreactie ingediend op het voorontwerpbestemmingsplan Groene Buffer in Delfgauw. Het betreft een nieuwe inrichting voor een perceel waar voorheen kassen stonden net ten oosten van de bebouwing van Oud-Delfgauw met woningen en groen. We hebben aangegeven blij te zijn met het feit dat met het gepresenteerde plan een eerste stap wordt gezet richting de realisatie van de in eerdere ruimtelijke plannen aangegeven ambitie om op langere termijn op deze plaats een groene doorsteek / ecologische verbinding tussen de natuurgebieden in de Zuidpolder en de Bieslandse Polder te realiseren. Wel hebben we kanttekeningen geplaatst bij de minimale natuurinvulling (een schapenweide met een paar notenbomen) en de gemeente uitgedaagd om een invulling voor te stellen en met de eigenaar van het gebied overeen te komen die grotere natuurwaarden biedt. Daarbij denken we met name aan beplanting die waarde heeft voor vogels en insecten. Hiermee kan het gebied, zolang er nog geen directe ecologische verbinding is, toch al snel de functie van stepping stone vervullen tussen de natuurgebieden ten noorden en ten zuiden van Delfgauw. In december hebben we de officiële reactie van de gemeente ontvangen. Die geeft aan weinig noodzaak of mogelijkheden te zien, maar ook dat NMP via de gemeente of direct aan de eigenaar wel suggesties kan doen.

Bezwaar tegen ontheffingen voor jacht in Zuid-Holland

De provincie Zuid-Holland heeft in het najaar van 2015 beschikkingen voor ontheffingen van de flora- en faunawet afgegeven aan de Zuid-Hollandse faunabeheereenheid voor het doden van grauwe ganzen, kolganzen, smienten, eksters en roeken. De provincie wil door het toestaan van het afschieten van deze vogelsoorten de schade aan gewassen terugdringen. De Natuur- en Milieufederatie Zuid-Holland heeft bezwaar gemaakt tegen deze ontheffingen. Samen met meer dan 20 andere organisaties hebben wij de bezwaarschriften mede ondertekend. Verderop in deze Verderkijker treft u een uitgebreider verslag.

Overige activiteiten

Vlinderidylle

Tussen de Randstadrail en de Klapwijkseweg verschijnt bij station Pijnacker-Zuid een prachtige “Idylle”, een bloemrijke plek voor vlinders, bijen en mensen. Op initiatief van o.a. de Vlinderstichting is dit terrein in samenwerking met de gemeente in het najaar van 2015 ingezaaid met een zaadmengsel dat bestaat uit bloemsoorten die hier van nature voorkomen en die voedsel leveren voor bijen en vlinders. In 2016 heeft een groep vrijwilligers van NMP, grotendeels bemenst met deelnemers van de in 2015 gegeven vlindercursus, de Idylle regelmatig geïnventariseerd.

Vogelcursus

Cora Cox en Caroline Elfferich vormen de werkgroep Natuur in eigen omgeving. Afgelopen jaar organiseerden Cora en Caroline Elfferich, samen met Richard Smokers en Maurice van den Boogaard, een succesvolle beginnerscursus over vogels. Er deden 24 cursisten mee.

Excursies

WIEG Excursie herfsttrekkersDe meeste deelnemers aan de vogelcursus hebben ook deelgenomen een of meer van de drie bijbehorende excursies. Op 10 april werden onder leiding van Caroline Elfferich verschillende wijken van Pijnacker verkend. Richard Smokers leidde op 24 april een fietsexcursie langs de Ackerdijkse Plassen en het compensatiegebied bij de N470 (waar de eerste waarneming plaatsvond van een van de steltkluten die de hele zomer in de buurt van Pijnacker hebben vertoefd en in de Groenzoom zelfs een broedpoging hebben gewaagd). Op 30 april zijn de cursisten onder leiding van Cor Noorman de Groenzoom in geweest. Op zondag 18 september heeft Richard Smokers een excursie geleid waarin we in de Groenzoom op zoek zijn gegaan naar herfsttrekkers. Daarbij zijn we ook langsgegaan bij Peter Elfferich die in het najaar een trektelpost in het gebied bemant.

Kijktoren voor Groenzoom

GdH_20160321_0002uitkijktorenEnige tijd geleden heeft Natuurmonumenten de oude, ijzeren kijktoren aan de noordkant van de Ackerdijkse Plassen vervangen door een nieuw, hoger en moderner exemplaar. De oude toren is door Natuurmonumenten aan NMP geschonken. Op maandag 21 maart hebben we deze toren laten plaatsen bij de Groenzoom, ongeveer ter hoogte van de wijk Rietlanden langs het fietspad dat tussen de N470 en de grens van de Groenzoom loopt. Intussen zijn we ook nog bezig om een informatiebord te bestellen met daarop een groot aantal vogelsoorten die in het gebied te zien zijn. Hiervoor is een subsidie toegekend door Fonds 1818.

Feestelijke opening Groenzoom

DSC00042Op 25 juni is de Groenzoom, het natuur- en recreatiegebied tussen Pijnacker en Berkel, met een noordelijke uitloper richting Katwijkerlaan / Zoetermeer en een zuidelijke tak naar de Bergboezem in Oude Leede, officieel geopend. NMP was met een stand aanwezig bij de kijktoren die we aan het gebied hebben gedoneerd. De dag was minder druk bezocht dan de organisatie gehoopt had. Desalniettemin hebben we een boel leuke gesprekken gevoerd met geïnteresseerde omwonenden en ook 5 nieuwe leden mogen verwelkomen.

Bieslanddagen

Op 3 en 4 september heeft NMP wederom met een standje deelgenomen aan de Bieslanddagen, die jaarlijks worden georganiseerd op en rond de boerderij van Jan Duijndam in de Polder van Biesland. Het evenement was goed bezocht (zo’n 10.000 bezoekers volgens de organisatie), wat bij onze stand veel leuke gesprekken opleverde over natuurbeleving en natuurbescherming in en rond Pijnacker-Nootdorp. Ook hebben zich drie nieuwe leden aangemeld.

Richard Smokers

Landschapsonderhoud

De werkzaamheden van de werkgroep Landschapsonderhoud vonden ook in 2016 hoofdzakelijk op zaterdagmiddag in Ackerdijk plaats. Er zijn vanuit Natuurmonumenten ook groepen op andere dagen en op andere locaties actief, maar die hebben geen directe band met NMP. Wel werken incidenteel vrijwilligers van de zaterdag ook op andere dagen. Dat laatste was ook het geval in de laatste maanden van 2016, toen zowel in de compensatiegebieden als bij het gemaaltje werd gewerkt.

_MG_5913 knotten gemaaltjeDe eerdere maanden verliepen volgens een bekend patroon, met bijvoorbeeld zaagwerkzaamheden in de eerste maanden. Toen was er ook een vrij omvangrijke klus bij de boerderij van Rodenburg aan de Zuideindseweg. In de ochtend leek het vlot te verlopen, maar door uiteindelijk wat tegenvallende aanwezigheid van menskracht werd het toch een lange dag.

In het voorjaar vroeg vooral het plaatsen en onderhouden van het vossenraster langs de drassige gebieden de nodige tijd. Het gaat om een scherm van zo’n 5 kilometer en na plaatsing vond wekelijks een controle op de hoogte van de spanning plaats. Ik memoreer nog even dat er enige tijd steltkluten te zien waren en dat maakt zo’n inspectieronde natuurlijk wel zo leuk.

In de zomer zijn enorme aantallen in de natte rietlanden opkomende wilgen en berken weggehaald. Dat gebeurt tegenwoordig nog grondiger dan in het verleden en op sommige plaatsen merk je daar wel resultaat van. Niet zo zeer de aantallen nemen af, maar wel de grootte van de exemplaren.

En daarnaast waren er natuurlijk reguliere werkzaamheden, zoals het onderhoud van het excursiepad (met vervanging van een brug en aanleg van nieuwe loopplanken), maaiwerkzaamheden, zaagwerk (bijvoorbeeld bij de boerderij langs de Zweth), het uitrijden van houtsnippers op paden, en werkzaamheden rond de boerderij en in de boomgaard.

Er is weer overleg geweest tussen Natuurmonumenten en vertegenwoordigers van de vrijwilligers. Geconstateerd wordt dat de communicatie tussen de groepen nu goed is, maar dat er ten aanzien van de contacten met Natuurmonumenten nog wel wat te verbeteren valt. Misschien liep dat moeizaam door de grote reorganisatie die daar afgelopen jaar speelde. Positief is wel dat de ruimte voor de vrijwilligers verbeterd zal worden. Het bestaande woonhuisdeel van de boerderij wordt kantoorruimte.

Het aantal vrijwilligers en daardoor de aanwezigheid op zaterdag liep weer iets terug. Om uiteenlopende redenen moesten sommigen afhaken. Nieuwe vrijwilligers blijven dus zeker welkom.

Bert van den Braak